هلیکوباکتر پیلوری باسیلی S شکل، گرم منفی، میکروآئروفیل است که در حین خطر به باسیل تغییر شکل می‌دهد. انتقال آن از فردی به فرد دیگر از راه دهان – دهان یا مدفوغ – دهان انجام می‌شود. این باکتری مقاوم قادر به زندگی در معده است.

شیوع آن در کشورهای درحال توسعه، طبقه اجتماعی – اقتصادی – تحصیلی پایین بیشتر است. خانواده‌های پرجمعیت، با وضعیت بهداشتی پایین بیشتر در معرض هستند.

این باکتری مسبب چندین بیماری است:

-         گاستریت مزمن فعال: دیده شده است که عفونت با هلیکوباکتر پیلوری تقریبا همیشه با گاستریت مزمن همراه است. البته بخش جزیی از این افراد به زخم پپتیک(PUD) مبتلا می‌شوند.

-         زخم پپتیک: با وجود اینکه باکتری در معده فعالیت دارد ولی مشخص نیست به چه طریق باعث زخم در دئودنوم می‌شود.

-         کانسرهای معده: کانسر معده از نوع لنفوم(MALT)  و آدنوکارسینوم معده از کنسرهایی هستند که مرتبط با هلیکوباکتر پیلوری هستند. مشخص نیست که آیا ریشه کنی این باکتری باعث کاهش کانسرهای نامبرده می‌شود یا نه.

شناسایی عامل باکتریال نیازمند بر اساس روش‌های تهاجمی و غیرتهاجمی انجام می‌شود. آزمون‌های غیرتهاجمی مثل سرولوژی، آزمون تنفسی اوره روش‌هایی با حساسیت بالا هستند که برای بیماریابی استفاده می‌شوند. اگر تست‌ها منفی باشند بیماری رد می‌شود. در عوض، رویکردهای تهاجمی مانند هیستولوژی و اوره‌آز سریع تست‌های اختصاصی هستند که در صورت مثبت شده تایید تشخیص می‌کنند.

درمان عفونت با این باکتری با وجود دو شرط زیر لازم و مفید است:

الف) پاتولوژی واضح(زخم معده یا دوازدهه یا سرطان معده)

ب) تایید ابتلا به باکتری توسط آزمون‌های تهاجمی یا غیرتهاجمی

 دقت کنید به فرض در افرادی که PUD دارند کافیست که وجود باکتری تایید شود می‌توان برای درمان زخم و پیشگیری از سرطان معده درمان را آغاز کرد. و یا در افرادی که لنفوم MALT دارند از درمان باکتری جدید کاهش پیشرفت و درمان لنفوم بهره گرفت. در بیمارانی که سرطان معده آنها در مراحل اولیه است می‌توان در کنار درمان جراحی از درمان هلیکوباکتر پیلوری بهره گرفت.

اما در افرادی که NUD یا ریفلاکس معده به مری دارند حتی تایید وجود همزمان باکتری دلیلی برای درمان نیست چون پاتولوژی مانند زخم در معده یا دوازدهه و یا توموری معدی ندارند.

برگرفته شده از کتاب هاریسون چاپ 2012، فصل 293