مرد جوانی را با ضعف به بیمارستان آوردند. در نگاه اول و با توجه به شرح حال و علایم بنظر میرسید که علت ضعف کمبود پتاسیم باشد. آزمایشات درخواست شد اما پاسخ آزمایشات کمبود پتاسیم را رد کرد. آنچه در شرح حال بیمار بود مصرف کنسرو لوبیا در حدود 7 روز قبل بود. وی برای درمان علایم متعددی در این چند روز به پزشکان مراجعه کرده بود اما پاسخ کافی نگرفته بود. با بروز علایم ضعف شدید او را به بیمارستان ارجاع داده بودند. مردمک‌های بیمار گشاد بود. به سختی میتوان کلماتی را که ادا میکرد فهمید. با کمک همراهان راه میرفت ولیکن اختلال در تعادل نداشت اما ضعف چنان شدید بود که نمیتوانست بیشتر از چند قدم راه برود. هوش و حواس بیمار کاملا طبیعی بود...

بیماری بوتولیسم یا بیماری ناشی از کنسرو خراب شده بیماری است که در قرن 18 میلادی شناخته شد. در آن زمان فردی با مصرف سوسیس مسموم به این بیماری مبتلا شد. بوتولوس به معنی سوسیس در زبان لاتین است. برخلاف تصور عامه که این بیماری را تنها به مصرف کنسرو گرم نشده نسبت میدهند، میتوان بیماری را در مواد غذایی بسیاری دید. از جمله مواد غذایی که به این بیماری آلوده میشوند: غذاهای دودی یا تخمیر شده، پیاز سرخ کرده، سیب زمینی پخته شده است.

 

 

عاملی بیماری در خاک، هوا و آب شور دریاها قادر به پایداری است. زمانی که محیط مناسب را پیدا کند رشد کرده و تولید سم را آغاز میکند. از سم تولید شده به عنوان کشنده‌ترین سم شناخته شده نام برده می‌شود.

چند شکل از بیماری دیده شده است. نوع مرسوم آن ناشی از خوردن غذای مسموم است. در غذا عامل بیماریزا رشد کرده و تولید سم میکند. فرد با خوردن سم دچار علایم میشود.

نوع دیگری از این بیماری در شیرخواران زیر یکسال بروز میکند که علت آن تغذیه شیرخوار با عسل طبیعی است. شیرخوارانی که شیر مادر میخورند بیشتر از دیگر شیرخواران در معرض این عفونت هستند. عامل بیماریزا در این شیرخواران از طریق عسل وارد بدن شده و درون دستگاه گوارش شروع به تولید سم میکند.

نوع دیگری از بیماری در معتادین تزریقی ایجاد میشود. این افراد اقدام به تزریق مواد افیونی از طریق سوزن آلوده می‌کنند که در محل تزریق و به واسطه تجمع چرک عامل بیماریزا رشد کرده و اقدام به تولید سم میکند.

خطرناکترین شکل بیماری حالت استنشاقی بیماری است. در این روش سم از طریق تنفس وارد بدن شده و منجر به بروز علایم میشود. روش استنشاقی به عنوان وسیله‌ای در جنگهای بیولوژیک(شیمیایی) کاربرد دارد. عنوان میشود که تروریست‌ها در ژاپن و عراق از این روش استفاده کرده‌اند.

علایم بالینی:

علایم معمولا در طی 12 تا 36 ساعت از مصرف بروز میکند هر چند گاهی دیده شده که بیماران سابقه مصرف را یک هفته قبل عنوان میکنند. بیمار معمولا فردی است که پس از خوردن غذای کنسروی دچار تهوع، استفراغ، نفخ و درد در شکم میشود. علایم بیمار شباهت فراوانی با مسمومیت غذایی دارد. تنها تفاوت در اینجاست که اسهال بروز نکرده و معمولا فرد دچار یبوست است.  کم کم علایم عصبی مانند اختلال در بلع، صدای تو دماغی، ضعف در اندامها بروز میکند. گاهی بروز علایم ثانویه با تاخیر همراه بوده و بیمار باور میکند که از بیماری اولیه نجات یافته و این علایم متعلق به بیماری دیگری است! اگر تشخیص بیماری به درستی انجام نشود گاهی بیمار به سمت ضعف در عضلات تنفسی پیش رفته و دچار سختی در تنفس می‌شود. اگر درمانهای حمایتی و کمک به تنفس فرد انجام نشود، بیمار در معرض مرگ قرار میگیرد.

بیماران عموما باید برای 1 تا 10 روز بسته به شدت بستری شوند تحت مراقبت باشند. در این بین بیمارانی هستند که ممکن است حال خستگی، تپش قلب، خشکی دهان و تعدادی از علایم دیگر در آن‌ها برای 1 تا 2 سال ادامه یابد!

روش‌های تشخیصی و درمانی موجود در کشورمان محدود است و عموما با رد علل دیگر و بر اساس سابقه بیمار تشخیص صورت می‌گیرد.

پیشگیری:

همیشه غذاهای کنسروی را باید در دمای 100 درجه برای 10 دقیقه جوشاند. اگر در مناطق مرتفع هستید که آب در دمای کمتری به نقطه جوش میرسد باید کنسرو را در آب جوش برای 30 دقیقه قرار داد.

هرگز غذا را در هوای اتاق رها نکنید. عامل بیماری در هوا و خاک وجود دارد و به راحتی بر روی غذا نشسته و رشد میکند.

در شیرخواران تا سنین 1-1.5 سالگی از عسل استفاده نکنید.

همیشه با بروز علایم مسمومیت غذایی در افراد با سابقه مصرف کنسرو و یا غذای مانده، آنها را به بیمارستان برسانید.