دیابت یا بیماری قند بیماری شایعی است که با وجود شایع بودن و توجه خاص مردم و پزشکان، یک سوم از مبتلایان تشخیص داده نمی‌شوند. سوء تغذیه، چاقی، وراثت و بسیاری از عوامل ناشناخته نیز وجود دارند که مولد بیماری هستند.

دیابت انواع متفاوتی دارد. 2 نوع اصلی آن شامل نوع 1 یا دیابت جوانان و نوع دو یا دیابت ناشی از چاق می‌شود. در دیابت نوع یک فرد به دنبال واکنشی ناخواسته و بر علیه بدن خودش، منبع تولید انسولین در لوزالمعده را از بین می‌برد. این افراد انسولینی ندارند و برای جبران باید انسولین تزریق کنند. انسولین را باید به گونه‌ای برای آن‌ها تزریق کرد که نیاز بدن در طی یک شبانه روز تأمین شود. این نوع از دیابت کمتر از 10 درصد مبتلایان را تشکیل می‌دهد.

درمان در این بیماران توسط انسولین انجام می‌شود. انسولین اشکال انسانی، خوکی و گاوی دارد که این روزها بیشتر انواع انسولین‌های موجود از نوع انسانی است که دارای عوارض کمتری نسبت به دیگر انواع است. انسولین معمولاً بر دو نوع کوتاه اثر یا رگولار(شفاف) و متوسط اثر یا ان پی اچ(شیری) تقسیم می‌شود. بیمار معمولاً به واحد مشخصی از این اشکال انسولین را در روز تجویز می‌کند. گاهی لازم است از هر دو نوع انسولین استفاده کرد و گاهی تنها با استفاده از نوع متوسط اثر درمان صورت می‌گیرد. چند سالی است که نوعی از انسولین که ترکیبی از این دو نوع است به بازار آمده که کار را در بعضی از بیماران که میزان انسولین‌های مصرفی را فراموش می‌کنند، آسان‌تر کرده است.

قبل از تجویز انسولین باید به تاریخ مصرف و شرایط نگهداری آن توجه کرد. اگر شرایط مناسب برای نگهداری انسولین و تاریخ آن مورد توجه قرار نگیرد با فساد انسولین، اثر آن از بین رفته و انگار بیمار دارویی تجویز نکرده است. انسولین‌های نامبرده را می‌توان در دمای اتاق برای یک ماه نگهداری کرد. دقت شود که انسولین نباید در معرض نور خورشید و یا حرارت قرار گیرد.

افرادی که از انسولین استفاده می‌کنند باید پس از تزریق انسولین یک وعده غذایی استفاده کنند. فراموشی تغذیه باعث افت قند خون می‌شود که گاهی بیمار را به حالت کما برده و ممکن است عوارض دراز مدت داشته باشد.

 افراد دیابتی عموماً دارای دستگاه سنجش قند خون در منزل هستند. اگر فردی تحت درمان با انسولین متوجه قند خون بالای 300 شد لازم است که به بیمارستان مراجعه کند. گاهی علاوه بر قند بالا، وضعیت سوخت و ساز بیمار بهم ریخته و با وجود نداشتن علایم، نیاز به بستری دارد.

اگر بیمار دیابتی دچار حالت گیجی، اختلال در کلام، تعریق، لرزش در اندام‌ها، افت هوشیاری، تشنج و یا اختلال حرکتی در بخشی از بدن شد باید احتمال افت قند خون را در وی در نظر داشت و سریعاً بیمار را به اورژانس رساند. اگر دستگاه سنجش قند خون در اختیار دارید حتماً قند را اندازه گیری کنید و اگر کمتر از 90 بود و بیمار توانایی خوردن داشت، محلول‌های قندی(آب قند، یک قاشق غذاخوری عسل) به وی بدهید.