حسام 7 سال دارد. مادرش می‌گوید که چند روزیست که بیقرار شده است. حسام به دلیل تشنج از 5 سالگی، تحت درمان با داروی فنوباربیتال است. هفته پیش تشنج کرده و مادر دارویش را اندکی افزوده است. کودک به شدت بیقرار است و یکجا آرام نمی‌گیرد. دایم نق می‌زند و اجازه معاینه نمی‌دهد. شک به مسمومیت با داروی فنوباربیتال می‌شود. در ارزیابی انجام شده سطح دارویی بالا گزارش می‌شود.

تشنج اختلال شایعی در کودکان است. عده‌ای از این کودکان به دنبال تب دچار تشنج شده و به دلیل تکرار تشنج و یا نوار مغزی غیرطبیعی، تحت درمان به داروی فنوباربیتال قرار می‌گیرند.

افراد تشنجی تحت درمان با داروهایی هستند که تحریکات مغزی را کاهش داده و از بروز تشنج جلوگیری می‌کنند اما همیشه هم در انجام این کار موفق نیستند و با وجودی که بیمار داروهایش را مصرف می‌کند باز دچار تشنج می‌شود.

مسمومیت با فنوباربیتال

مسمومیت حاد: فنوباربیتال از داروهایی است که عمدتا در کودکان بعنوان داروی ضدتشنج استفاده می‌شود. اگر به صورت اتفاقی و یا عمدی کسی میزان زیادی از این دارو را مصرف کند تمامی واکنش‌های درونی و برونی بیمار از بین می‌رود. افت در تنفس، ضربان قلب، دمای بدن و فشارخون رخ می‌دهد. معمولا فرد مسموم، خواب آلوده تا حالت کوما را تجربه می‌کند. عده‌ای از افراد مسموم ممکن است میزان کمی مصرف کرده باشند که بیشتر دچار اختلال در حرف زدن و حالت من من کردن پیدا کرده، نمیتوانند راه بروند و گیج هستند.

مسمومیت مزمن: مصرف دراز مدت دارو  با اندکی افزایش در میزان دارو، به مسمومیت مزمن منجر می‌شود. علایم مسمومیت متغیر و گاهی در تضاد است. عده‌ای دچار خواب آلودگی، نق نق کردن و کاهش در سطح شناخت می‌شوند. عده‌ای از کودکانی بجای خواب آلودگی به بیقراری دچار می‌شوند.

حساسیت به فنوباربیتال

شاید دیده باشید که فردی با خوردن دارو و یا ماده غذایی دچار حساسیت و خارش و کهیر شود. همین حالت با اندکی تفاوت در افرادی که فنوباربیتال مصرف می‌کنند بروز می‌کند. کودکی که تحت درمان با فنوباربیتال است باید از نظر بروز ضایعات پوستی، تب، بزرگی غدد لنفاوی و یا زردی مورد توجه قرار گیرد و در صورت مشاهده علایم، سریعا به پزشک معالج ارجاع شود. این عارضه معمولا در ظرف 2 ماه اولیه از مصرف دارو بروز می‌کند و نشان از حساسیت فرد به داروست. لازم است که دارو قطع شده و بیمار برای بررسی و درمان بستری شود.

برخورد با کودک مسموم

اگر کودک شما تحت درمان با فنوباربیتال است، ترجیحا خودتان دارو را به او بدهید. مصرف زیاد دارو گاهی از سهل انگاری والدین در دادن دارو ناشی می‌شود. هرگز خودسرانه فنوباربیتال را که دارویی آرام بخش است برای کنترل بیقراری کم یا زیاد نکنید. گاهی کودک دچار مسمومیت مزمن شده و بیقراری می‌کند که ممکن است والدین را متقاعد به افزودن بیشتر دارو کند که این دور نادرست منجر به مسمومیت حاد می‌شود. کودک آرام می‌شود اما به قیمت کاهش شدید در فشارخون و تنفس!

اگر بیمار هوشیار نیست او را به یک پهلو خوابانده و سریعا به اورژانس 115 اطلاع دهید تا بیمار به بیمارستانی که توان درمان بیماران مسموم را دارد رسانده شود. گاهی برای دفع دارو نیاز به دیالیز است.