مسمومیت با فسفید آلومینیوم(قرص برنج)

استفاده از سموم دفع آفات جهت مصارف کشاورزی موجب افزایش کمی و کیفی محصولات از طریق نابودی آفات گردیده و نقش بسیار مهمی را در راستای تأمین غذای مورد نیاز انسان امروزی ایفا می‌نماید. هر چند استفاده منطقی و اصولی از این عوامل خود می تواند از طریق افزایش کمی و کیفی محصولات کشاورزی نقش بنیادی را در تأمین سلامت انسان داشته باشد، با این وجود مصرف نادرست این سموم خود باعث بروز انواع مسمومیت های حاد و مزمن گردیده و به عنوان یک معضل از جنبه های پزشکی، بهداشتی و اجتماعی دارای اهمیت می باشد. هر ساله 300000 مرگ ناشی از آفت‌کش‌ها گزارش می‌شود.

یک گروه از عوامل دفع آفات که به عنوان جونده کش و فومیگانت از دیرباز مورد استفاده قرار گرفته اند، فسفید های فلزی می باشند. استفاده از فسفید های آلومینیوم، روی، منیزیوم و کلسیم در تعدادی از کشورها رایج بوده و به علت ارزان بودن و قدرت اثر بخشی بالای آنها در نابودی حشرات و جوندگان موذی، کاربرد وسیعی یافته اند. این ترکیبات مواد سمی از خود بجا نگذاشته و اثری نامطلوبی بر  غلات ندارند. میزان مرگ و میر ناشی از فسفید‌ها بین 30 تا 100درصد عنوان شده است.

فسفید آلومینیوم برای اولین بار در کشور هندوستان به عنوان جونده کش ارائه گردید. این آفت‌کش در سیلوها، کشتی‌ها و قطارهای حمل غلات با میزان تعیین شده‌ای، در زمان ذخیره غلات از آنها استفاده می‌شود. فسفید آلومینیوم یکی از شایعترین علل مسمومیت در جوامع دارای کشاورزی همچون هند، سری‌لانکا، ایران، عمان، مراکش است. شیوع مسمومیت با این سم در کشورهای دیگر مخصوصا آمریکای شمالی و اروپا نادر است. مسمومیت استنشاقی این سم در تعدادی از کشورهای غربی همچون آلمان، آمریکا، فرانسه، دانمارک، انگلیس، استرالیا، یونان  گزارش شده است.

استفاده از فسفید آلومینیوم در کشور ما، به ویژه در نواحی شمالی کشور، تحت عنوان قرص برنج جهت نگهداری برنج و سایر غلات در انبارها و جلوگیری از تأثیر مخرب آفات، نسبتاً رایج است. این عوامل به علت قیمت پایین و پتانسیل سمیت زایی بالا و قابل در دسترس بودن سبب بروز مسمومیت های حاد عمدی و تصادفی و در نهایت مرگ و میر می‌شوند. هر چند در سالیان اخیر اقداماتی جهت کاهش تولید، ممنوعیت و محدودیت در فروش آنها انجام شده با اینحال ورود قاچاق آن همچنان ادامه داشته و عطاری‌ها با قیمت پایین آن را در اختیار عامه مردم قرار می‌دهند. آمار نسبتاً بالای مسمومیت های ناشی از این عوامل، به ویژه در استان های شمالی کشور (گیلان و مازندران) خود گویای لزوم برخورد جدی تر با این معضل می باشد. در ایران از 471 مورد مسمومیت در سالهای 2000 تا 2007 ، 146 نفر( 31%)  مرگ گزارش شده است.

با توجه به تماس با آب که می‌تواند عاملی برای آزاد سازی سم مهلک فسفین باشد این ماده را در کانون توجه به عنوان ماده‌ای جهت جنگ‌های شیمیایی قرار داده است.

با توجه به موارد ذکر شده‌ و نبود پادزهر برای این سم مهلک، ارتقای علمی پرسنل درمانی می‌تواند باعث کاهش مرگ و میر ناشی از آن شود. هدف از تهیه این پاوروینت، مروری بر سم شناسی فسفید آلومینیوم و نحوه برخورد با بیمار مسموم با این عامل است.

برای دانلود فایل آموزشی اینجا کلیک کنید.

/ 0 نظر / 172 بازدید